Dnia 17 września 2025 roku uczniowie klasy VII wzięli udział w programie profilaktycznym „Znamię! Znam je?”. Jest to program edukacyjny, który na terenie woj. małopolskiego realizowany jest od 2019 roku dzięki współpracy Fundacji Gwiazda Nadziei i organów Inspekcji Sanitarnej.
Program ten skierowany jest do uczniów szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych, a za ich pośrednictwem również do rodziców. Jego głównym celem jest upowszechnienie wiedzy na temat profilaktyki czerniaka.
Z przeprowadzonych zajęć uczniowie dowiedzieli się:
- co to jest czerniak
- kto jest w grupie ryzyka zachorowania na czerniaka
- jak wygląda czerniak, czyli ABCDE czerniaka
- jakie są złote zasady ochrony przed czerniakiem.
Kluczem wczesnego rozpoznawania czerniaka jest dobra znajomość własnego ciała i skóry. Samoocena skóry powinna być wykonana raz w miesiącu zarówno osoby starsze jak i młodzież.
Złote zasady ochrony przed czerniakiem to:
1. Sprawdzaj swoją skórę co miesiąc, aby zauważyć zmiany w znamionach lub pojawienie się nowych.
2. Natychmiast skonsultuj się z dermatologiem lub chirurgiem-onkologiem, jeśli zauważysz podejrzaną zmianę.
3. Unikaj ekspozycji na słońce w godzinach 11-16.
4. Nie korzystaj z solarium.
5. Odwiedzaj dermatologa lub chirurga-onkologa przynajmniej raz w roku.
6. Jeśli chcesz się opalać, korzystaj z ochrony UV, noś okulary i czapkę.
Zagrożenie zachorowaniem na czerniaka wzrasta u osób, które:
Mają jasną karnację, blond lub rude włosy, niebieskie oczy;
Nadmiernie się opalają – zarówno na słońcu, jak i w solarium;
Mają dużą liczbę znamion barwnikowych;
Mają blizny (na przykład po oparzeniach) w miejscach narażonych na drażnienie;
Doznały oparzeń skóry, w szczególności w dzieciństwie;
Słabo tolerujących słońce - opalają się z dużym trudem lub w ogóle;
Są obciążone rodzinnie - w rodzinie występowały przypadki czerniaka, innych nowotworów skóry lub nowotworów złośliwych;
Nie korzystają z kremów z filtrem przeciwsłonecznym;
Są w podeszłym wieku - ryzyko zachorowania rośnie z wiekiem, a ekspozycja na promieniowanie UV w przeszłości ma istotne znaczenie;
Mają predyspozycje genetyczne, głównie mutacje w genie CDKN2A.